Βαλβιδοπάθειες

Βαλβιδοπάθειες

ΠΑΘΗΣΗ
ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Ανατομία της καρδιάς

Ανατομία των βαλβίδων της καρδιάς

Στην καρδιά υπάρχουν τέσσερις κοιλότητες και τέσσερις βαλβίδες:

η τριγλώχινα, η πνευμονική. η μιτροειδής και η αορτική.Το μεγαλύτερο βάρος από πλευράς πιέσεων δέχονται οι βαλβίδες που βρίσκονται στο αριστερό μέρος της καρδιάς (μιτροειδής και αορτική) και για το λόγο αυτό οι βαλβίδες αυτές παρουσιάζουν πιο συχνά προβλήματα στην λειτουργία τους που διακρίνονται σε στένωση ή ανεπάρκεια.

Στένωση μιας βαλβίδας σημαίνει ότι η βαλβίδα αυτή δεν μπορεί να ανοίξει πλήρως. Αντιθέτως, στην ανεπάρκεια η βαλβίδα δεν μπορεί να κλείσει υδατοστεγώς. Κατά τη διάρκεια κάθε κτύπου της καρδιάς και οι δύο κόλποι πρώτα προωθούν το αίμα στις κοιλίες. Μετά οι δύο κοιλίες προωθούν το αίμα έξω από την καρδιά στις αρτηρίες. Οι βαλβίδες που υπάρχουν μεταξύ κόλπων και κοιλιών επιτρέπουν τη ροή μόνο προς μια κατεύθυνση, καθώς και οι βαλβίδες μεταξύ των κοιλιών και των μεγάλων αρτηριών.

Αιτίες βαλβιδοπαθειών

Η συνηθέστερη αιτία των βαλβιδοπαθειών στις ανεπτυγμένες χώρες είναι η εκφύλιση λόγω της ηλικίας, δηλαδή η σοβαρή εναπόθεση ασβεστίου. Άλλες αιτίες είναι ο ρευματικός πυρετός, η λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα (λοίμωξη της βαλβίδας. Οι κατεστραμμένες βαλβίδες είναι πιο επιρρεπείς από τις κανονικές βαλβίδες σε μόλυνση. Εκτός και αν αντιμετωπισθεί αμέσως, αλλοιώς η ενδοκαρδίτιδα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές), η καρδιακή ανεπάρκεια. Όταν μία βαλβιδοπάθεια διαγιγνώσκεται κατά την γέννηση τότε αυτή ανήκει στην κατηγορία με τον τίτλο συγγενείς καρδιοπάθειες. Κάποιες φορές οι βαλβιδοπάθειες προκύπτουν σαν αποτέλεσμα άλλων συστηματικών παθήσεων. Η συχνότητα των βαλβιδοπαθειών σε κάθε χώρα εξαρτάται από το οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο των κατοίκων της καθώς και από το μέσο όρο επιβίωσης του πληθυσμού της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ρευματικός πυρετός, του οποίου η συχνότητα ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Σήμερα ο ρευματικός πυρετός είναι άγνωστος στις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες, ενώ, αντιθέτως, εξακολουθεί να υπάρχει σε υψηλά ποσοστά στις υπό ανάπτυξη. Επίσης, ο τρόπος ζωής επιδρά στην αύξηση της στεφανιαίας νόσου και της υπέρτασης με αποτέλεσμα οι βαλβιδοπάθειες να αυξάνονται (π.χ ανεπάρκεια της μιτροειδούς λόγω εμφράγματος του μυοκαρδίου ή ανεπάρκεια της αορτικής λόγω υπέρτασης).


Ποια είναι τα συμπτώματα της βαλβιδοπάθειας;

  • Εάν η στένωση είναι σοβαρή - η καρδιά πρέπει να δουλέψει πιο σκληρά για να προωθήσει το αίμα μέσα από την στένωση.
  • Εάν η ανεπάρκεια είναι σοβαρή - η καρδιά πρέπει να δουλεύει πιο σκληρά για να προωθεί το αίμα που παλινδρομεί επιπρόσθετα της κανονικής ποσότητας αίματος που ρέει μέσα από την καρδιά.

Και στις δύο περιπτώσεις, αυτό μπορεί να υποβάλει σε στρες την καρδιά, αυξάνει τη πίεση πίσω από την παθολογική βαλβίδα. Αυτή η αύξηση των πιέσεων μπορεί να προκαλέσει συσσώρευση αίματος και υγρών στους πνεύμονες ή στο κατώτερο μέρος του σώματος (ανάλογα με το ποια βαλβίδα επηρεάζεται).

Η χειρουργική επέμβαση

Η χειρουργική επέμβαση έχει σαν στόχο να επιδιορθώσει τη βλάβη της βαλβίδας ή αντικαθιστώντας την με άλλη τεχνητή να αποκαταστήσει την φυσιολογική καρδιακή λειτουργία.

Τύποι προσθετικών βαλβίδων

Οι τεχνητές βαλβίδες είναι δύο ειδών οι βιολογικές και οι μεταλλικές. Οι βιολογικές βαλβίδες είναι φτιαγμένες από ζωικούς ιστούς ύστερα από κατάλληλη τεχνική επεξεργασία ή πρόκειται για ανθρώπινες βαλβίδες τις οποίες συνήθως οι χειρουργοί τις αποσπούν από καρδιές που αφαιρούνται κατά τη μεταμόσχευση καρδιάς.

Οι βιολογικές βαλβίδες παρασκευάζονται από ζωικό υλικό, συμπεριφέρονται όπως οι φυσιολογικές βαλβίδες και δεν χρειάζονται αντιπηκτικά φάρμακα. Το βασικό τους μειονέκτημα είναι ότι εκφυλίζονται μετά από ορισμένο χρόνο (10-15 χρόνια) οπότε θα πρέπει να αντικατασταθούν ξανά.

Οι μηχανικές βαλβίδες είναι εξαιρετικά ανθεκτικές και αντέχουν εφόρου ζωής. Αποτελούνται από ένα μεταλλικό κυκλικό πλαίσιο που περιέχει δυο κινούμενα φύλλα που κλείνουν και ανοίγουν επιτρέποντας την διέλευση του αίματος μόνον προς την προβλεπόμενη κατεύθυνση. Το βασικό μειονέκτημα των μηχανικών βαλβίδων είναι ότι μπορεί να δημιουργήσουν θρόμβους που είναι πολύ επικίνδυνοι για την ζωή του ασθενούς. Για τον λόγο αυτό όλοι οι ασθενείς που έχουν μηχανική βαλβίδα θα πρέπει να παίρνουν αντιπηκτικά φάρμακα εφόρου ζωής παρακολουθώντας τακτικά (με μια ειδική εξέταση του αίματος) την επάρκεια της αντιπηκτικής αγωγής.

Οι προσθετικές βαλβίδες δεν υποβαθμίζουν αναγκαστικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Οι χειρουργημένοι ασθενείς μπορεί να διάγουν μια σχεδόν φυσιολογική ζωή υπό τον όρο ότι τηρούν ορισμένους κανόνες. Οι σημαντικότεροι από τους κανόνες αυτούς είναι η σωστή αντιπηκτική αγωγή και η προστασία της βαλβίδας από τις μολύνσεις.

Μεταλλική προσθετική βαλβίδα

Μεταλλική προσθετική βαλβίδα

Βιοπροσθετική βαλβίδα

Βιοπροσθετική βαλβίδα


Εγχειρήσεις

Όλες οι εγχειρήσεις επί των καρδιακών βαλβίδων γίνονται με παύση της καρδιάς. Κατά τον χρόνο που ο χειρουργός εργάζεται πάνω στη βαλβίδα, η λειτουργία της καρδιάς (άντληση του αίματος) και των πνευμόνων (οξυγόνωση του αίματος) εξασφαλίζεται με την χρησιμοποίηση της μηχανής της εξωσωματικής κυκλοφορίας. Με την τεχνική της επιδιόρθωσης ο χειρουργός προσπαθεί να αποκαταστήσει την φυσιολογική μορφολογία της βαλβίδας. Όταν οι βλάβες της βαλβίδας δεν επιτρέπουν την πλαστική αποκατάσταση τότε η κατεστραμμένη βαλβίδα αφαιρείται και στην θέση της τοποθετείται μια προσθετική βαλβίδα (βιολογική ή μηχανική)